فعالیت لیزینگ در ایران با تشكیل دوشركت لیزینگ ایران در سال 1354 و شركت لیزینگ صنعت و معدن در سال 1356 آغاز گردیده و در طول 28 سال گذشته به سبب تحولات اجتماعی ، اقتصادی ایجاد شده در ساختار كشور از رشد كندی برخوردار بوده است.تاسیس و سابقه فعالیت اكثریت شركتهای لیزینگ كه به 45 شركت با عنوان لیزینگ بالغ می گردد،در طول 2 سال گذشته صورت پذیرفته است ولذا مقایسه عملكرد واقعی فعالیت لیزینگ از بدو آغاز فعالیت این روش در ایران تنها به دو شركت اولیه صدرالاشاره بر می گردد كه آنهم به سبب عدم توسعه فرهنگ و گستره صنعت لیزینگ در سنوات دو دهه اول بعد از انقلاب ارقام بسیار ناچیزی را تشكیل داده است. میزان تسهیلات اعطایی توسط شركتهای لیزینگ دوگانه تا پایان سال 1362 رقمی معادل 396 میلیون ریال بوده است كه این رقم در پایان سال 1371 به رقم 8/8 میلیارد ریال بالغ گردیده است. در سال 1371 به دنبال تلاش وزیر صنایع و با پشتیبانی مقامات پولی و مالی بانك مركزی ، اعتباراتی به منظور توسعه و نوسازی ناوگان حمل و نقل كشور، از طریق واگذاری خودرو های كار توسط شركت های لیزینگ ، در اختیار این شركتها قرار گرفت كه تاحدودی حجم فعالیت این شركتها را نسبت به سنوات گذشته افزایش داده است.

روند فعالیت شركتهای لیزینگ در سنوات بعد از سال 1373 كه صرفا بر اساس منابع مالی و سرمایه ای خود و در مقاطعی تسهیلات نه چندان قابل توجه بانك های مادر صورت پذیرفته ، از گردش مالی نسبتا مطلوبی برخوردار بوده است. در مقاطعی از زمان نیز شركت ها و موسسات تولیدی از جمله خودروسازان به سبب احساس نیاز جهت واگذاری محصولات تولیدی خود از طریق تفاهمات دو جانبه با شركتهای لیزینگ و در قالب روش لیزینگ كمك فروش و به شیوه كارمزدی، همكاری های محدودی رابا شركتهای لیزینگ معمول داشته اند. اگر چه با تاسیس شركت های جدید در پهنه صنعت لیزینگ در طول دو سال گذشته ،توجه به این صنعت در ایران بسیار مثبت ارزیابی گردیده و بطور محسوسی فعالیت در صنعت لیزینگ را تحت تاثیر قرار داده است و در این راستا ، احساس نیاز واحدهای شركت واحدهای تولیدی و موسسات اقتصادی به خصوص شركتهای خودروساز به وجود و استفاده از خدمات شركت های لیزینگ ، روند ایجاد و تاسیس این قبیل شركت ها را افزایش داده است، لیكن وضعیت بازار فعالیت اقتصادی كشور به اندازه ای وسیع و نیازمند حضور این صنعت است كه به نظر می رسد هنوز راه طولانی می بایست جهت رسیدن به نقطه تعادل مورد نظر را طی نمود.

بر اساس آمارهای نه چندان قابل استناد درصد سهم بخش لیزینگ در معدودی از بخش های تولیدی در سال 1381 به شرح زیر است

ازمیزان حجم ریالی تولیدات در بخش خودروسازی در كشور (رقمی معادل 38790 میلیارد ریال ) سهم لیزینگ كمتر از یك درصد مبلغ ومذكور یعنی 387 میلیارد ریال بوده است، كه بخش عمده آن توسط شركت های لیزینگ وابسته به شركت های خودروساز به صورت مستقیم یا كارمزدی انجام پذیرفته است.

از مجموع حجم ریالی تولیدات بخش خودروهای كار در سال مورد مطالعه كه رقم آن بالغ بر 5120 میلیارد ریال برآورد گردیده است ، تنها 11 درصد از طریق شركت های لیزینگ صورت گرفته است كه بخش عمده آن از محل اعتبارات بانكی در بخش خدمات و به طور مستقیم به مصرف كنندگان معرفی شده از سوی واحد های تولیدی و بعضی از شركت های لیزینگ وابسته به خودروسازان به صورت مستقیم و یا در قالب قرارداد كارمزدی ، انجام پذیرفته است.

سهم لیزینگ در بخش سایر ماشین آلات و تجهیزات ،ماشین آلات راه سازی ،با احتساب تسهیلات واگذاری توسط بعضی از بانك های نیمه تخصصی تنها 12/5 درصد بوده است.

در رابطه با سهم صنعت لیزینگ در بخش دستگاه ها و ماشین آلات صنعتی تنها شركت فعال لیزینگ در این زمینه شركت لیزینگ صنعت و معدن می باشد كه حجم فعالیت انجام شده در مقایسه با میزان تولیدات بخش صنعتی تقریبا صفر است.

همانگونه كه ملاحظه می شود درصد سهم صنعت لیزینگ در مجموع حتی با در نظر گرفتن بخشی از فعالیت بانكها به عنوان فعالیت لیزینگ ، بسیار ناچیز است و علت و علل این امر ،علاوه بر عدم گسترش فرهنگ لیزینگ را می توان در عدم همراهی و همكاری موسسات مالی و پولی كشور و بانك ها با این شركت ها دانست. این در حالی است كه بر اساس آخرین آمار منتشره ، حجم تسهیلات اعطایی توسط 8 بانك عمده دولتی در سال 1380 در قالب عقود اسلامی ، بالغ بر 199736 میلیارد ریال بوده است كه در داخل كشور و در استان های 28 گانه به متقاضیان اعطا گردیده است.

اگر چه به طریقی می توان فعالیت بانك ها در قالب عقد اجاره به شرط تملیك و به میزان 4/1955 میلیارد ریال را به سبب مشابهت كامل با فعالیت صنعت لیزینگ ، جزو شیوه های متعارف لیزینگ محسوب نمود ،لیكن در مجموع در مقایسه با حجم عملیات تسهیلاتی بانك ها حجم فعالیت بخش لیزینگ در ایران رقمی كمتر از 5/0 درصد است كه در آن فعالیت بعضی از بانك های تخصصی در بخش تسهیلات اعطایی برای ماشین آلات كشاورزی نیز مستتر است.

با عنایت به مراتب فوق همانطوری كه ملاحظه می گردد ، سهم لیزینگ در بازار سرمایه در ایران رقم ناچیزی را تشكیل داده است، در حالی كه سهم لیزینگ در بازار سرمایه از جهات گوناگون قابل بحث و بررسی است.بدون شك یكی از عوامل مهم نقش لیزینگ به عنوان یكی از شیوه های موثر در تخصیص منابع مالی كمیاب برای سرمایه گذاری مولد است، زیرا وجوه مصرفی از طریق لیزینگ به طور واقعی صرف تامین تجهیزات و ایجاد یا راه اندازی واحد اقتصادی و یا به روش دیگر ، موجب فعال شدن چرخه تولید واحد های اقتصادی و افزایش عرضه تولیدات است. به عبارت دیگر ،امروزه اعطای تسهیلات به روش لیزینگ مترادف با ازدیاد تولید كالا یا خدمات شناخته شده است.

این مزیت ویژه صنعت لیزینگ موجب گردیده است كه شركت های لیزینگ از نقطه نظر مسائل مبتلا به موسسات اعتباری دیگر كه منابع مالی توسط وام گیرندگان در راه های غیر مولد و بورس بازی مصرف می شود ، مصون باشند. این امر یكی از مزایای بارز لیزینگ است. به طریق دیگر ، میتوان ادعا نمود كه در ایران نیز موضوع تاكید بر روی مصرف منابع پولی در امور معین كه از بنیان های فكری و اعتقادی عملیات بانكی بدون ربا كه اجاره به شرط تملیك نیز از عقود آن محسوب می گردد،در همین راستا بوده است.

در شرایط كنونی اقتصاد بین المللی اكثریت معاملات در بازار سرمایه ، نشان از انتقال امكانات مالی از دست یك سرمایه گذار به دست سرمایه گذار دیگر است، تا اینكه نمایانگر ایجاد امكانات مالی و دارایی های مولد جدید باشد و این امر موجب گردیده كه نقش بارز و پر اهمیت صنعت لیزینگ و بهبود ساختار اقتصادی را به شرح زیر برشمرد:

1-افزایش رقابت میان منابع مالی 2 -ممانعت از فشارهای تورمی خصوصا در كشور های جهان سوم 3-افزایش تولید و ایجاد تعادل در موازنه پرداخت ها از طریق حمایت از صنایع داخلی 4-كمك به ایجاد اشتغال از طریق فراهم نمودن شرایط كار.