فروش و اجاره مجدد

 Sale and Leaseback

روشی كه عموماً برای تأمین سرمایه در گردش مورد نیاز مستأجرین استفاده می‌شود. در این نوع از عملیات بنا بر توافقی، متقاضی استفاده از تسهیلات لیزینگ، تجهیزات متعلق به خود را به مؤسسه لیزینگ می‌فروشد و پس از آن با انعقاد قرارداد لیزینگ حق استفاده از آنها را مجدداً به دست می‌آورد؛ به عبارت دیگر با فروش تجهیزات به مؤسسه لیزینگ؛ مالكیت آنها قانوناً منتقل می‌شود و در قرارداد جدید، فروشنده به مستأجر و مؤسسه لیزینگ به موجر تبدیل می‌شود.

در این عملیات فقط مالكیت تجهیزات به موجر (مؤسسه لیزینگ) منتقل می‌شود، در حالی كه حق استفاده و بهره‌برداری از آنها جهت ادامه فعالیت‌های تجاری و خدماتی همچنان در اختیار فروشنده قرار دارد. از مزایای دیگر این روش برای فروشنده می‌توان به موارد ذیل اشاره كرد:

1-      برخورداری از سود حاصل از تفاوت ارزش حال تجهیزات نسبت به ارزش باقیمانده آنها كه در دفاتر ثبت شده است.

2-      تأمین مالی با نرخ سود نسبتاً مناسب كه موجب كاهش هزینه‌های مالی می‌شود.

3-   تقویت وضعیت نقدینگی. در این عملیات یك دارایی سرمایه‌ای فروخته شده و به وجه نقد تبدیل شده است، هرچند كه ممكن است این توافق منجر به از دست دادن مزایای مالیاتی برای مستأجر شود.

4-      فراهم شدن سرمایه در گردش مورد نیاز

باید توجه داشت عملیات فروش و اجاره مجدد نوعی عملیات تجاری واقعی و معتبر است و نباید صرفاً به عنوان یك سری عملیات صوری تلقی شود. عملیات فروش و اجاره مجدد را با توجه به شرایط قرارداد اجاره می‌توان تحت عنوان لیزینگ سرمایه‌ای یا لیزینگ عملیاتی طبقه‌بندی نمود.

نیز: Purchase Leaseback

 

اجاره كمك فروش

 Sales-aid Lease or Vendor Lease

قراردادهای اجاره‌ای كه به منظور تسهیل فروش محصولات یك تولیدكننده یا توزیع‌كننده منعقد می‌شود. موجر معمولاً تولیدكننده یا توزیع‌كننده مورد اجاره است یا شركت وابسته یا فرعی تولیدكننده است.

 

ارزش اسقاط

 Salvage Value

ارزش مورد انتظار تجهیزاتی كه عمر مفید آن به اتمام رسیده است.

 

دوره ثانویه

 Secondary Period

در اجارة مالی به دوره‌ای اطلاق می‌گردد كه پس از دورة اولیه اجاره، شروع می‌شود. استفاده از این دوره معمولاً اختیاری است و مبلغ مال‌الاجاره‌ای كه طی آن پرداخت می‌شود غالباً بسیار كمتر از مبلغ اقساط در دورة اولیه می‌باشد.

 

تضمین

 Security Interest

یك دارائی حقیقی یا شخصی كه به عنوان تضمین جهت پرداخت اقساط اجاره و دیگر پرداختنی‌های مستأجر از وی اخذ می‌شود و بنابراین موجر (دریافت‌كننده تضمین) مجاز است در صورت قصور مستأجر در پرداخت دیون یا با توافق و رضایت وی و یا با توسل به قانون و طی مراحل دادرسی آن را به نفع خود تصاحب كند.

 

لیزینگ خدمات

 Service Lease

لیزینگ خدمات یكی از انواع عملیات لیزینگ است كه در آن موجر علاوه بر تأمین سرمایه لازم جهت تهیه و خرید تجهیزات مورد نیاز متقاضی، هزینه‌ها و خدمات مربوط به تعمیر و نگهداری تجهیزات مزبور در طی دوره قرارداد را نیز تقبل می‌كند. این هزینه‌ها در قرارداد لیزینگ لحاظ می‌گردد. در لیزینگ خدمات، طول دوره قرارداد معمولاً كوتاهتر از عمر مفید تجهیزات مورد اجاره است، بنابراین كل هزینه‌های موجر شامل بهای تمام شده تجهیزات مورد اجاره و سود مورد انتظار وی در طی دوره اولیه قرارداد مستهلك نمی‌شود و وی منافعش را معمولاً در دوره‌های بعدی قرارداد لیزینگ و یا از محل ارزش باقیمانده تجهیزات در پایان دوره قرارداد تأمین می‌كند.

یكی از ویژگیهای لیزینگ خدمات این است كه مستأجر اختیار دارد در هر مرحله از قرارداد (قبل از پایان دوره قرارداد) آن را فسخ و تجهیزات را به موجر پس دهد. بنابراین چنانچه در طول دوره قرارداد مستأجر احساس كند به دلیل تغییرات تكنولوژی تجهیزات مورد اجاره دیگر برای برآوردن اهداف و نیازهای وی توانایی و كارایی كافی را ندارند، می‌تواند از این امتیاز استفاده و قرارداد را فسخ و احیاناً برای استفاده از تجهیزات مدرن‌تر قرارداد لیزینگ دیگری را منعقد نماید. قرارداد لیزینگ خدمات در مورد كامپیوتر، خودرو و مانند آن كاربرد دارد.

 

اجاره كوتاه‌مدت

 Short-term Lease

معمولاً به همان اجاره عملیاتی اشاره می‌كند.

 

قرارداد لیزینگ با سرمایه‌گذار منفرد

 Single Investor Lease

نوعی لیزینگ مالیاتی است كه در آن موجر سود مطلوب و مورد انتظار خود را از اقساط اجاره، كاهش مالیاتی ناشی از استهلاك و ارزش متعارف بازار تجهیزات در پایان دوره اولیه قرارداد لیزینگ اصلی، به دست می‌آورد. از آنجائی كه مزایای مالیاتی در این نوع قرارداد نصیب موجر می‌شود، اقساط یا اجاره پرداختی مستأجر كمتر از میزان متعارف آن در یك لیزینگ مالی است.

نگاه كنید به: Finance Lease و Full Payout Lease

 

وجوه استهلاكی

 Sinking Fund

سپرده‌ای است كه به منظور اطمینان از توان بازپرداخت بدهی‌ها، توسط موجر (در مورد مبالغ استقراضی جهت تأمین مالی لیزینگ) و یا توسط مستأجر (در مورد اقساط اجاره) ایجاد می‌شود. در لیزینگ اهرمی پیش‌بینی سپرده وجوه استهلاكی صورت می‌گیرد تا در بازپرداخت بدهی مشكل جدی ایجاد نشود.

 

قرارداد لیزینگ با اقساط اجاره جهشی

 Skipped Payment Lease

در این نوع قرارداد لیزینگ مستأجر اقساط مال‌الاجاره را فقط در ماهها یا طی دوره‌های مشخص از سال مثلاً هر 6 ماه یكبار پرداخت می‌كند. این روش به منظور انطباق با مقتضیات فعلی و یا دیگر محدودیت‌های مربوط به وضعیت گردش وجوه نقد مستأجر، بسیار مطلوب است.

 

لیزینگ اقلام كوچك

 Small-Ticket Lease

انجام عملیات لیزینگ در مورد تجهیزات و كالاهای سرمایه‌ای كوچك كه قیمت بالائی ندارند.

 

دارائی‌ها با استفاده خاص

 Special Purpose Property

یك دارایی كه فقط برای استفاده خاص مستأجری كه آن را اجاره كرده است مناسب است مگر احتمالاً قراضه آن. نیز: Limited Use Property

 

شكاف

 Spread

در یك عملیات لیزینگ، شكاف عبارت است از تفاوت بین نرخ سود مستتر در یك قرارداد لیزینگ و نرخ سودی كه بابت وجوه استقراضی پرداخت می‌شود.

 

استهلاك به روش خط مستقیم

 Straight-Line Method

یك روش حسابداری برای مستهلك نمودن دارائی كه طبق آن میزان استهلاك طی مدت عمر مفید دارائی مساوی است.

 

اجاره با اقساط پلكانی كاهشی

 Step-Down Payment Lease

در این روش مستأجر در آغاز دوره قرارداد اقساط اجاره بیشتری را پرداخت می‌نماید كه به تدریج در طول دوره قرارداد و تا پایان دوره كاهش می‌یابد. این روش به ویژه برای مؤسسات تجاری كه می‌خواهند در طول دوره قرارداد هزینه‌هایشان كاهش یابد مناسب است.

 

اجاره با اقساط پلكانی

 Step Lease

در این نوع قرارداد اقساط مال‌الاجاره پرداختنی توسط مستأجر به طور پلكانی در طول دوره قرارداد افزایش یا كاهش می‌یابد. استفاده از این روش به منظور انطباق با نیازها و وضعیت گردش وجوه نقد متقاضی، مناسب‌است.

 

اقساط متغیر

 Stepped Rentals

اقساطی كه مبالغ آن متفاوت بوده و معمولاً با توجه به وضع خاص نقدینگی مستأجر یا موجر و یا دلایل مالیاتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

اجاره با اقساط پلكانی افزایش‌یابنده

 Step-Up Payment Lease

در این نوع قرارداد اقساط مال‌الاجاره پرداختنی توسط مستأجر در آغاز دوره قرارداد پایین است اما از زمانی كه تجهیزات مورد اجاره شروع به درآمدزایی برای مستأجر كرد، اقساط مال‌الاجاره به تدریج در طول قرارداد افزایش می‌یابد. استفاده از این روش به ویژه برای مؤسسات تجاری نوپا و رو به رشد مناسب است.

 

 

 Stretch Lease

نوعی قرارداد لیزینگ كه در آن طی ماده‌ای به مستأجر این اختیار داده می‌شود كه تجهیزات مورد اجاره را قبل از پایان دوره قرارداد خریداری نمایند. قیمت خرید تجهیزات مورد اجاره معمولاً معادل است با ارزش اقساط مال‌الاجاره باقیمانده تا پایان دوره قرارداد. این نوع لیزینگ امروزه بسیار پركاربرد و متداول است. این اصطلاح بیشتر در كانادا به كار می‌رود. نگاه كنید به First Amendment Lease

 

اجاره فرعی

 Sub-Lease

معامله‌ای است كه طی آن مورد اجاره توسط مستأجر اصلی با تفاهم موجر به شخص ثالثی (مستأجر دوم) اجاره داده می‌شود، در حالی كه قرارداد اصلی بین موجر و مستأجر اصلی كماكان به قوت خود باقی می‌ماند.

 

روش مجموع ارقام یا روش مجموع ارقام سنوات

 Sum of the Digits Method or

Sum of the Years Digits Method

یك روش حسابداری برای استهلاك دارائی كه طبق آن هزینه استهلاك به موازات گذشت زمان كاهش می‌یابد. طبق این روش برای محاسبه استهلاك، تعداد سالهای عمر مفید دارایی با یكدیگر جمع می‌شود و قیمت دارائی به نسبت عكس سالهای مزبور تقسیم می‌گردد. به عنوان مثال اگر عمر دارائی 5 سال باشد جمع ارقام مربوط برابر خواهد بود با 15=5+4+3+2+1 و قیمت دارائی به نسبت 5:15 ، 4:15 ، 3:15 ، 2:15 و 1:15 به ترتیب در سالهای اول لغایت پنجم مستهلك می‌شود. از این روش برای تسهیم سود حاصل از قرارداد اجاره طی مدت آن نیز استفاده می‌شود.

 

اجاره تركیبی

 Synthetic Lease

در واقع یك توافقنامه وام است كه به صورت قرارداد لیزینگ تغییر شكل یافته است، این قرارداد برای مقاصد مالیاتی به منزله یك وام و برای مقاصد حسابداری به منزله یك لیزینگ عملیاتی شناسایی می‌شود (در ترازنامه مستأجر به عنوان بدهی منظور نمی‌گردد). در این روش مستأجر در پایان دوره قرارداد می‌تواند یكی از راههای زیر را انتخاب كند:

1-      مورد اجاره را به ارزش متعارف بازار آنها خریداری نماید.

2-      قرارداد را برای یك دوره دیگر تمدید نماید.

3-      چنانچه قرارداد را تمدید ننماید موظف به پرداخت مبلغی به عنوان جریمه به موجر است